داغترین خبر ها در فروشگاه اینترنتی توت کالا

رختشویخانه زنجان

چهارشنبه, 12 آذر 1399

تهیه کننده :


 

رختشویخانه زنجان از نظر کاربری در ایران منحصر بفرد است چرا که در قدیم همچنین محلی که صرفا برای شستشوی لباس ها و ظروف باشد در ایران وجود نداشته است و این بنا را به دلیل سرمای شدید پاییز و زمستان و یخ بستن آب ها در مرکز شهر و محل پرتردد زنجان برای بانوان ساخته شده است.

زمین این بنا توسط شهردار آن زمان علی اکبر توفیقی که در آن زمان رئیس بلدیه می گفتند خریداری شده است و توسط مشهدی علی اکبر، معماری و مشهدی اسماعیل، بنایی و ساخته شده است. بنا و معماری رختشویخانه زنجان همانند معماری اواخر دوره قاجار می باشد. و بناهای دیگری نیز همچون مسجد عباس قلی خان و دروازه ارگ به همین سبک ساخته شده اند.

حال بپردازیم به معرفی قسمت های اصلی رختشویخانه ؛

 مخزن

 این فضای نسبتا بزرگ که اگر تا سقف آن پر از آب می شد به اندازه ی ۷۴۰ مترمکعب آب می توانست در خود ذخیره کند. این آب از قنات « قلعچه حاجی میربهاء الدین» تامین می شده است. فضای این مخزن به روش قرقی ساخته شده است و آب‌بندی آن جا با ملات ساروج تا ارتفاع ۲ متر در دیواره ها و كف انجام شده است . این آب انبار ۱۷ متر طول، ۵۵/۱۱ متر عرض و حدود ۸ متر ارتفاع دارد.

قسمتی مانند تراس برای این مخزن درست کرده اند که مشرف به فضای کلی رختشویخانه بوده است و در این قسمت خانمی که مدیریت مجموعه را به عهده داشته است، می نشست و بر امور نظارت داشت.

 

سالن شستشو

حال برویم به قسمت اصلی رختشویخانه یعنی همان سالن شستشو. این سالن دور تا دور آن آب از مجاری آب جاری بوده است. در بین این مجاری آب 4 حوضچه قرار داده شده است. این حوضچه ها هر کدارم برای شستشوی لباس های خاصی بوده است. از آن جا که از سمت راست آب پاکیزه از مخزن وارد سالن می شده است از آن قسمت تا حوضچه ای اول این آب را برای آشامیدن استفاده می کرده اند.

حوضچه دوم را که آب تمیزی بود، برای شستن ظروف مخصوص پخت و پز و آشپزخانه استفاده می کردند. حوضچه سوم هم که آب نسبتا تمیزی بود برای آب کشی لباس ها از آن استفاده می شده است.در قسمت مجاری آب سوم لباس های نسبتا تمیز در آنجا شسته می شد.

حوضچه ی چهارم و مجاری آب آخر هم برای لباس های بسیار کثیف و برای بیماری خاص و قابل سرایت بوده است که آبی که از آن خارج می شود دوباره به دیگر لباس ها سرایت نکند و سریع از بنا خارج گردد. و اینگونه بهداشت را در شستن ظروف و لباس ها رعایت می کردند.

لازم به ذکر است که برای استفاده از رختشویخانه در قدیم هیچگونه مبلغی دریافت نمی شده است و مردم به صورت کاملا رایگان از آن جا استفاده می کردند.

فضای داخلی این سالن از یازده طاق تشکیل شده است که این طاق ها فضای سالن را به دو نیم تقسیم نموده است و در جهت قرینه از چهار حوضچه و مجاری آب بین حوضچه‌ها تشکیل شده و محدوده آن را سنگ‌های حجاری شده از جنس تراورتن از یکدیگر جدا می‌کند. مساحت این سالن 850 متر مربع ، عرض ۷/۱۳ مترو طول ۶۲ متر دارا می باشد.

در ضمن در این رختشویخانه فضایی به عنوان حیات به مساحت 400 مترمربع، تقریبا مربعی شکل با درختکاری ها زیبا و فضای سرسبز در بهار ایجاد کرده اند و دو اتاق نیز برای محل زندگی سرایدار قرار داده اند .

نکته جالب در این رختشویخانه شبانه روزی بودن ان بود  که همواره درب آن به روی بانوان باز بوده است و فضای امنی ایجاد کرده بودند که زن ها از حضور در آنجا نگران نبودند.

رختشویخانه امروزه به صورت موزه مردم شناسی مورد بازدید عموم مردم قرار گرفته است و تلاش شده در این موزه تمام لباس ها و زیور آلات و ظروفی که مردم استفاده می کردند به نمایش گذاشته شود.

 

 


برچسب ها

رختشویخانه زنجان رختشویخانه زنجان آب انبار مخزن آبراه حوضچه موزه مردم شناسی مردم موزه زنجان